کد خبر : ۶۹۱۷۶
تاریخ انتشار: ۰۹:۵۷ - ۲۸ مهر ۱۳۹۷ - 20 October 2018
«مرگ جمال خاشقچی» پایانی بر «قدرت مطلقه» بن سلمان؟
تلویزیون دولتی عربستان سعودی اعلام کرد که بر اساس نتایج اولیه تحقیقات، جمال خاشقجی روزنامه‌نگار منتقد حکومت سعودی در جریان یک دعوا در داخل کنسولگری عربستان کشته شده است. تلویزیون دولتی عربستان گفته در پی مشخص شدن نتایج تحقیقات احمد العسیری، معاون وزارت اطلاعات این کشور و سعود القحطانی، از دستیاران محمد بن سلمان، ولیعهد این کشور برکنار شده‌اند و ۱۸ نفر هم در این رابطه بازداشت شده‌اند.
تلویزیون دولتی عربستان مرگ جمال خاشقجی را تایید کرد و گفته او در داخل کنسولگری این کشور در استانبول کشته شده است.

تلویزیون دولتی عربستان سعودی گفته این اطلاعات بخشی از گزارش اولیه تحقیقات دادستانی در ارتباط با سرنوشت آقای خاشقجی است.

در این گزارش گفته شده جمال خاشقجی پس از ورود به کنسولگری و در جریان "درگیری فیزیکی" کشته شده است.

در بیانیه‌ای که دادستان عمومی عربستان جمعه شب (۱۹ اکتبر) منتشر کرده آمده تحقیقات درباره سرنوشت جمال خاشقجی نشان داده او پس از ورود به کنسولگری با مردانی در داخل ساختمان درگیر شده و در جریان این درگیری کشته شده است.

به نوشته بی بی سی، تلویزیون دولتی عربستان گفته در پی مشخص شدن نتایج تحقیقات احمد العسیری، معاون وزارت اطلاعات این کشور و سعود القحطانی، از دستیاران محمد بن سلمان، ولیعهد این کشور برکنار شده‌اند و ۱۸ نفر هم در این رابطه بازداشت شده‌اند.

همزمان عربستان اعلام کرده هیات ویژه‌ای از وزرای دولت این کشور ماموریت یافته‌اند که تحت ریاست محمد بن سلمان، ولیعهد، ساختار دستگاه اطلاعاتی این کشور را بازسازی کنند.

خبرگزاری رسمی عربستان (واس)،  به نقل از یک منبع مسؤول گزارش داد، تحقیقات اولیه نشان می‌دهند درگیری‌ای بین جمال خاشقجی و افراد مظنون درگرفت که نتیجه خوبی نداشت و منجر به درگیری فیزیکی شد و کار به حدی بالا گرفت منجر به مرگ او شد و آنها سعی داشتند بر این مساله سرپوش بگذارند و آن را مخفی کنند.

این منبع گفت: عربستان نهایت تاسف خود را درباره مسائل دردناک رخ داده ابراز می‌دارد و مقامات عربستان بر اعلام حقایق برای افکار عمومی پایبند هستند و تمام کسانی را که در این جنایت دست دارند، مواخذه کرده و تحویل قانون می‌دهند تا به دادگاه‌های ویژه در عربستان ارجاع داده شوند.

این منبع افزود: عربستان تدابیر لازم را برای روشن شدن واقعیت انجام داد و تیمی امنیتی را در تاریخ شش اکتبر به ترکیه فرستاد تا با همتایان ترکیه‌ای همکاری و تحقیق کند و بعد از آن تیمی مشترک میان عربستان و جمهوری ترکیه شکل گرفت و مجوز امنیتی برای ورود مقامات امنیتی ترکیه به کنسولگری و اقامتگاه کنسول عربستان صادر شد.

این منبع اظهار داشت:‌ دادستانی کل عربستان اقدام به بازجویی از تعدادی مظنونان براساس اطلاعات بخش امنیتی ترکیه کرد که به تیم امنیتی مشترک برای روشن شدن واقعیت این اطلاعات را داده بود. تحقیقات نشان داد افراد مظنون به استانبول رفته بودند تا با خاشقجی دیدار و درباره بازگرداندن او به کشور با او صحبت کنند.

این منبع  مسؤول در وزارت خارجه عربستان گفت:‌ دولت عربستان از همکاری ویژه دولت ترکیه برادر و شخص رجب طیب اردوغان رئیس‌جمهوری ترکیه که همکاری خوبی در روند تحقیقات در خصوص کشته شدن یک شهروند عربستان داشتند، تشکر و تقدیر می‌کند.

ملک سلمان همچنین سرتیپ رشاد بن حامد المحمادی مدیر اداره کل امنیت و حمایت در ریاست سازمان اطلاعات عمومی سرتیپ عبدالله بن خلیف الشایع، معاون رئیس سازمان اطلاعات عمومی در امور منابع انسانی و نیز سرتیپ خلبان محمد بن صالح الرمیح را مناصب‌شان برکنار کرد.

ملک سلمان همچنین دستوری در زمینه تشکیل کمیته وزارتی به ریاست محمد بن سلمان برای بازسازی ریاست سازمان اطلاعات عمومی صادر کرد که اقدام به نوسازی سیستم و لوایح و تعیین اختیارات آن به طور دقیق و براساس ارزیابی تدابیر و رویکردها، اختیارات در حوزه فعالیت آن و تسلسل اداری و هرمی کند تا بهبود عملکرد و تعیین مسؤولیت‌ها تضمین شوند این کمیته شامل وزیر کشور، ابراهیم العساف رئیس دفتر سلطنتی، وزیر خارجه، رئیس سازمان اطلاعات عمومی و رئیس امنیت دولت می‌شود.

این در حالی است که نیویورک تایمز از طرح سعودی‌ها برای فیصله دادن به پزرونده خاشقجی پرده برداشته و نوشته بود طرح آنها مبتنی بر این است که سرتیپ احمد عسیری سپر بلای این پرونده شود.

این روزنامه با استناد به اطلاعاتش عصر پنجشنبه نوشته بود،  از طریق سه منبع از این طرح مطلع شده است.

به نوشته این روزنامه، شخص نزدیک به کاخ سفید به این روزنامه فحوای این طرح عربستان را برای حل بحران خاشقجی برملا کرده و اسم سرتیپ عسیری را داده بود.

نیویورک تایمز به جزئیات این طرح و امکان اجرای عملیات بدون مشارکت بن سلمان دست‌کم از لحاظ فنی اشاره کرده بود که بهترین فرد احمد عسیری می‌توانسته باشد که این دستور را داده است. او به دلیل جنگ یمن در رسانه‌ها کاملا شناخته شده است زیرا قبلا سخنگوی ائتلاف عربی بود.

به نوشته این روزنامه، افسران عربستان گفته‌اند عسیری به جای  بن سلمان به آنها دستور اجرای این عملیات را داده است. به روشنی تلاش برای بی‌گناه جلوه دادن بن سلمان در این جنایت مشهود است.

گزارش تلویزیون دولتی عربستان در باره مرگ جمال خاشقجی دقایقی پس از آن مخابره شد که ملک سلمان، پادشاه عربستان تلفنی با رجب طیب اردوغان، رئیس جمهوری ترکیه گفتگو کرد.

آن طور که گزارش شده رهبران دو کشور درباره مرگ جمال خاشقجی و ادامه تحقیقات در این‌باره گفتگو کرده‌اند.

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا گفته آنچه برای آقای خاشقجی روی داده "غیرقابل قبول" است اما همزمان با "متحد بزرگ" خواندن عربستان گفته کشورش به روابط خود با ریاض نیاز دارد تا از این کشور برای توازن قوا در منطقه علیه ایران کمک بگیرد.

آقای ترامپ همچنین با اشاره به قراردادهای نظامی و تجاری با عربستان گفته نمی‌خواهد بر سر این ماجرا "یک میلیون شغل" در داخل کشورش را از دست بدهد.

این نخستین‌بار است که عربستان مرگ جمال خاشقجی را که روز دوم اکتبر به کنسولگری این کشور در استانبول رفته بود را از طریق تلویزیون رسمی خود تایید می‌کند.

این در حالی است که مقام‌های این کشور طی ۱۷ روز گذشته ضمن تکذیب گزارش‌ها درباره ناپدیدشدن آقای خاشقجی گفته بودند او به سلامت ساختمان کنسول‌گری را ترک کرده است.

عربستان هنوز درباره محل نگهداری جسد آقای خاشقجی گزارشی منتشر نکرده و معلوم نیست آیا آن طور که رسانه‌های ترکیه مدعی شده بودند جسد او توسط افسران اطلاعاتی عربستان قطعه قطعه شده و یا همچنان در اختیار دولت عربستان است.

این خبر خیلی زود به راس رسانه‌های جهانی راه یافته و درآمریکا شبکه‌های تلویزیونی اخبار عادی خود را متوقف کرده و به طور ویژه به این گزارش پرداخته‌اند.

آنتونی گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد گفته از شنیدن تایید مرگ آقای خاشقجی به "شدت متاثر" شده و همزمان خواسته "تحقیقات دقیق و مفصلی درباره چگونگی کشته شدن جمال خاشقجی صورت گیرد."

کاخ سفید هم ساعتی بعد از گزارش تلویزیون دولتی عربستان با انتشار بیانیه‌ای اعلام کرد که امیدوار است تحقیقات در این زمینه ادامه یافته و مظنونان این واقعه به زودی شناسایی شوند.

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا هم که در دو هفته گذشته برای واکنش نشان دادن به این ماجرا تحت فشار فراوانی بوده گفته از نظر او تایید مرگ جمال خاشقجی از سوی عربستان "گام اول مثبتی" است.

رئیس جمهوری آمریکا گفته در زمینه واکنش کشورش به این موضوع با کنگره همکاری خواهد کرد.

طی دو هفته گذشته چهره‌های فراوانی از نمایندگان کنگره آمریکا از هر دو جناح سیاسی این کشور خواستار برخورد با عاملان این واقعه شده‌اند.

ریاض سرانجام اعتراف کرد| تلویزیون عربستان: مرگ خاشقجی در جریان درگیری روی داد| چندین مقام سعودی برکنار و بازداشت شدند

لیندزی گراهام، سناتور برجسته جمهوری‌خواه که ارتباط بسیار نزدیکی با دونالد ترامپ دارد در واکنش به این خبر در صداقت دولت عربستان اظهار تردید کرده و در توییتر نوشته: "ابتدا به ما گفتند آقای خاشقجی کنسولگری را ترک کرده و بعد قویا هرگونه نقش داشتن (در ناپدیدشدن او را) تکذیب کردند. حالا هم می‌گویند نزاعی در داخل کنسولگری در گرفته و او کشته شده بدون این که ولیعهد خبر داشته باشد."

ریچارد بلومنتال، سناتور دموکرات این کشور در نخستین واکنش به گزارش تلویزیون دولتی عربستان گفت "نباید به تحقیقات تحت مدیریت عربستان بسنده شود" و به گفته او "باید کمیته‌ای بین‌المللی در این باره مستقلا تحقیق کند".

سناتور بلومنتال که شامگاه جمعه (۱۹ اکتبر) با شبکه خبری سی‌ان‌ان آمریکا گفتگو می‌کرد تاکید کرد: "باید همه جزئیات این ماجرا مشخص شود. از کجا معلوم که دولت عربستان با دستگیری این ۱۸ نفر آنها را از دسترسی نهادهای بین‌المللی مصون کرده است."

ریاض سرانجام اعتراف کرد| تلویزیون عربستان: مرگ خاشقجی در جریان درگیری روی داد| چندین مقام سعودی برکنار و بازداشت شدند

در این عکس آقای مطرب در گوشه راست دیده می‌شود که بهار گذشته به همراه محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان از دانشگاه تکنولوژی ماساچوست، ام‌آی‌تی، بازدید می‌کند

ساعتی پیش از مخابره شدن گزارش تلویزیون دولتی عربستان، بی‌بی‌سی عربی گزارش کرد که یکی از کسانی که مظنون به قتل جمال خاشقجی در کنسول‌گری عربستان در استانبول است آموزش‌های ویژه جاسوسی دیده است. تصویر ماهر عبدالعزیز مطرب در میان ۱۵ سعودی است که ترکیه می‌گوید تیم قاتلان خاشقجی هستند.

رسانه‌های ترکیه پیش‌تر تصاویری از ورود این ۱۵ نفر طی دو پرواز خصوصی منتشر کرده بودند که ماهر عبدالعزیز مطرب هم در میان آنها دیده می‌شود.

ریاض سرانجام اعتراف کرد| تلویزیون عربستان: مرگ خاشقجی در جریان درگیری روی داد| چندین مقام سعودی برکنار و بازداشت شدند

روز گذشته تصاویر جدیدی هم از او منتشر شده که وی را در نزدیکی ساختمان کنسولگری عربستان در استانبول نشان می‌دهد. رسانه‌های ترکیه می‌گویند او و دیگر اعضای این گروه تنها چند ساعت پیش از قدم گذاشتن آقای خاشقجی به داخل کنسولگری وارد این ساختمان شده و چند ساعت بعد هم ترکیه را ترک کرده‌اند.

اکنون یک منبع آگاه که به دلایل امنیتی نخواسته هویتش فاش شود به بخش عربی بی‌بی‌سی گفته ماهر عبدالعزیز مطرب آموزش‌های ویژه جاسوسی دیده بوده و تحت عنوان افسر اطلاعاتی عربستان در این دوره آموزشی شرکت کرده بوده است.

پایانی برای محمد بن سلمان؟

پرونده مرگ مشکوک جمال خاشقچی به جز بازتاب‌های گسترده آن در جهان نکته مهم دیگری هم دارد: قدرت محمد بن سلمان بی حدوحصر نیست. هرچند وی تمام تلاشش را پس از ناپدید شدن جمال خاشقچی در ترکیه بکارگرفت اما به نظر می رسد آن چنان که باید و شاید در این راه موفق نبوده است.

به گزارش خبرگزاری رویترز، محمد بن سلمان، پنج شنبه گذشته شاهزاده خالد الفیصل، فرماندار مکه را به ترکیه می‌فرستد تا از وقوع یک بحران پس از «مرگ جمال خاشقچی» جلوگیری کند. خالد الفیصل در جریان دیدار خود با مقامات ترکیه به توافق‌های مشترکی دست پیدا می‌کند؛ از جمله تشکیل گروه ویژه تجسس از کارآگاهان ترک و سعودی و یا تعیین یک دادستان ویژه سعودی برای این پرونده. اما یکی از نزدیکان خاندان سعودی که نخواسته است نامش فاش به خبرگزاری رویترز می‌گوید: «محمد بن سلمان از فردای ناپدیدشدن جمال خاشقچی خواست به خاندان آل سعود نشان دهد که این بحران را مدیریت می‌کند اما تحولات طوری رقم خورده است که نشان می دهد این خاندان با بحرانی بی‌سابقه روبرو شده است.»

یکی از نشانه‌های آن عدم موضعگیری مشخص دیگر اعضای خاندان سعودی درباره ماجرای ناپدید یا کشته شدن این روزنامه‌نگار سعودی است.

از سوی دیگر هرچند محمد بن سلمان سعی کرد تا خود را از ماجرای ناپدید شدن جمال خاشقچی دور نگاه دارد اما پوشش گسترده رسانه‌های عرب‌زبان در سراسر جهان از جمله شبکه قطری الجزیره اجازه نداد تا در این میان نام ولیعهد سعودی فراموش شود. در همین راستا پادشاه عربستان از بن سلمان خواست تا پاسخگوی بحران‌های ناشی از مرگ آقای خاشقچی شود.

گستره بحران خاشقچی در حدی است که بنوعی اصلاحات شاهزاده ۳۳ ساله که در ماه های اخیر سروصدای زیادی کرده بود را بسیار کمرنگ کرده است. از سوی دیگر ناپدیدشدن روزنامه‌نگار سعودی در ترکیه مشروعیت بن سلمان برای پادشاهی عربستان را بسیار کمتر از قبل کرده است.

دیگر بحرانی که متوجه خاندان سلطنتی و بطور اخص محمد بن سلمان است بی‌شک تحولاتی است که رفتار آمریکا با موضوع ناپدید شدن خاشقچی بوجود اورده است. دولت دونالد ترامپ هرچند از آغاز سعی کرد پای عربستان و حاکمان این کشور را از ماجرای جمال خاشقچی کوتاه کند اما فشار سناتورهای جمهوریخواه و مطبوعات آمریکا و همچنین عدم همکاری دولت اردوغان شرایطی فراهم آوردند تا محمد بن سلمان شخصا، ناگزیر تحت فشار آمریکای ترامپ وارد ماجرای قتل جمال خاشقچی شده و مسئول پاسخگویی به آن باشد.

به نوشته یورونیوز؛ در ادامه همانطور که در روزهای گذشته مشاهده شد بسیاری از تجار بزرگ و وزرای اروپایی و آمریکایی سفر خود به نشست مشهور به «داووس در صحرا» در عربستان را لغو کردند. امانوئل ماکرون رئیس جمهوری فرانسه از لغو سفرهای رسمی و دیپلماتیک به عربستان گفت و اعلام کرد باید هرچه زودتر تکلیف آمران و عاملان قتل خاشقچی روشن شود. سازمان های مردم نهاد و حقوق بشری از جمله عفو بین الملل خواستار تحقیقات مستقل سازمان ملل در زمینه قتل جمال خاشقچی شدند.

ناپدیدشدن روزنامه نگار سعودی در کنسولگری ترکیه یکی از بی سابقه ترین بحران هایی است که خاندان سعودی و رهبر جوان آن محمد بن سلمان با آن روبرو است و روزها و هفته های آینده نشان می دهند تا چه حد این قضیه می تواند پایه های قدرت و حاکمیت محمد بن سلمان و حتی خاندان سعوی را به چالش بکشد.
عضویت در خبرنامه
نام:
ایمیل:
* نظر: